M’n innerlijke kameleon. Over loslaten en opnieuw omarmen

Op een zonnige dag een week of 2 geleden, deelde ik nog enthousiast over de Lente in de lucht!. Ik zat met blote voeten en zonder jas aan de waterkant, te genieten van een van de eerste lente-achtige dag van dit jaar. Intussen is van dat enthousiasme nog maar weinig over. Vanmorgen lag de boel weer vol met kleffederriesneeuw en ik voelde m’n humeur zakken naar een temperatuur ver onder dat laagje kleffe derrie. Want zo veranderlijk als het weer, zo zijn ook wij mensen. Of voor mezelf sprekend: ik beweeg als een kameleon mee met wat er om me heen gebeurt. Ook met het weer.

Lange tijd had ik hier geen flauw benul van. Hoorde het gewoon bij wie ik was. Tot een paar jaar geleden ineens m’n innerlijke kameleon opdook. Tijdens een netwerkevent met leuke workshops ontdekte ik ‘m. Ineens. Uit het niets was daar de verklaring voor dat meisje dat zich altijd precies wist te voegen naar wat van haar verwacht werd. Of beter: naar wat ze dacht dat van haar verwacht werd. Nog voor een vraag was uitgesproken had ik ‘m al opgepakt, vaak zelfs al uitgevoerd. Op zoek naar iets? Ik had het al voor je gevonden. Geen idee dat er een probleem aan het ontstaan was? Hier: de oplossing.

Helpend waar maar kan – zo lijkt het

Superhandig in m’n werk. Want dat ging daardoor vaak moeiteloos. Dacht ik. M’n denken snelde vaak ook mezelf vooruit, zonder dat ik het echt in de gaten had. Het waren processen op de achtergrond, waarmee ik mezelf veilig hield in onbekende situaties: een paar stappen vooruitdenken, invoelen en daarop meebewegen, het brede spectrum overzien en daarin m’n rol pakken. Vaak een die niet eens echt bij m’n takenpakket hoorde. Het maakte dat ik vrij soepeltjes door de organisaties heen bewoog waar ik als interim communicatieadviseur aan de slag was.

En toen was daar dus die kameleon. Dat kleine beestje dat zich zo makkelijk overal aan aanpast en zoals ik ‘m toen kende: van kleur wisselt om in de omgeving te passen* en zich onzichtbaar te maken zonder z’n taak uit het oog te verliezen. Ik herkende mezelf erin, zag de goede kwaliteiten en was er vooral blij mee, met deze herkenning. Zo reisde hij een tijdje comfortabel met me mee. Tot een paar maanden geleden. Ergens leek er wat veranderd. Alsof ineens dat jasje van de kameleon niet meer paste. Te strak zat. Te aangepast. En niet meer klopt met wie ik nu ben.

Tot het jasje niet meer past

Met de verwijdering van m’n baarmoeder, vorig jaar maart, lijkt er ook een stukje van mezelf te zijn verdwenen. Of eigenlijk gegroeid. Precies dat stuk dat zo goed past in dat jasje van die kameleon. Wat zo bruikbaar was toen het niet goed met me ging, omdat het bekend was en daarmee veilig. Helpend om moeiteloos m’n weg te vinden met de beperkte energie die ik had. Een stuk wat ik niet meer nodig heb, nu na jaren worstelen m’n energie weer op peil is. En wat me niet meer hoeft te beschermen tegen ‘al het gedoe’ van buiten, door me op voorhand maar vast aan te passen, zoals dat kleine meisje deed.

Dat jasje van die kameleon uittrekken is nog best wel een taak. Want trek maar eens een kledingstuk uit dat je altijd als gegoten zat en nu ineens niet meer past. Het levert weerstand op. In mezelf en om me heen. Want wie ben ik zonder dat jasje? En het zat altijd zo fijn, zo vertrouwd, voelde zo veilig. Het uittrekken gaat in fases, soms met beleid, soms met onbedoeld brute kracht of kleine kleerscheuren. Het is een leerproces, dat is een ding wat zeker is. Een proces van trial en error. Van geduld. En van mezelf toestaan nieuwe patronen te onderzoeken en in te bedden. Van met liefde en mildheid dat kleine meisje omarmen, voor wie het ooit nodig was zich aan te passen en sneller te denken dan ze zelf kon bijhouden.

Met de kameleon aan het werk

Met het uitdoen van het jasje gaat niet de hele kameleon overboord. De kameleonmodus heeft me namelijk fantastische dingen geleerd. En nu ik me daarvan bewust ben, is het zoveel makkelijker om juist gebruik te maken van die eigenschappen van de kameleon. In de begeleiding van klanten is het winst om met een haarfijn afgesteld systeem te kunnen werken. Mee te voelen met waar de ander is. En aan te voelen wat een passende interventie zou kunnen zijn. Ook het vertrouwen in dat het precies klopt zoals het is, helpt me enorm om m’n werk te doen. En er te zijn met en voor m’n klanten. Waar ze zelf ook zijn. En of dat nu is op de massagetafel of in het bos: daar is ook de kameleon aan het werk. Bewust deze keer. En met liefde.

Het boek ‘Fawning’ van drs. Ingrid Clayton was heel helpend in het ontrafelen van het dit proces. Fawning (aanpassen) is een van de overlevingstrategieën, naast vechten, vluchten en bevriezen, die we in ons piepjonge leven allemaal op de een of andere manier en in meer of mindere mate hebben ontwikkeld. Eenmaal volwassen is het vaak nog steeds een primaire reactie, ook op momenten dat die ons niet meer dient. En waar je ook (op jouw tijd en tempo) afscheid van mag nemen. Met de goede dingen die mogen blijven.

As we speak breekt nu de zon door de wolken heen en meteen verschijnt ook weer die glimlach op m’n gezicht: yay! zon! lente! Instant happyness! Zo snel gaat dat dus. Dat aanpassen van die kameleon in mij 🙂

*Lees de echte reden waarom de kameleon van kleur verandert.